على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3871
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
وطم ( vatm ) م . ع . وطمه وطما ( از باب ضرب ) : زير پاى سپرد آن را . و وطم الستر : فروهشت پرده را . وطن ( vatn ) م . ع . وطن بالمكان وطنا ( از باب ضرب ) : مقيم شد در آن جاى و جاى گرفت . وطن ( vatan ) و ( vatn ) ا . ع . جاىباش مردم و جاىباش گاوان و گوسپندان ، مذكر و مونث هر دو آيد . ج : اوطان . وطن ( vatan ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاىباش و جاى اقامت و خهر و ميهن و ميهن و نشيمن و جايى كه شخص زاييده شده و نشو و نما كرده و پرورش يافته و مقام و مسكن . و وطن اصلى و يا وطن حقيقى : مقام اصلى و آسمان . و وطن گرفتن : مقام و مسكن گرفتن و منزل اختيار كردن . و وطن مألوف : جايى كه شخص بسكونت در آن انس گرفته باشد . و ترك وطن كردن : ترك ديار و مقام خود كردن . وطنپرست ( vatan - parast ) ص . پ . وطندوست و با حميت و با غيرت . وطندشمن ( vatan - docman ) ص . پ . خاين . وطندوست ( vatan - dust ) ص . پ . واو دويم مجهول - با حميت و با غيرت . وطنگاه ( vatan - g h ) ا . پ . بود باش و مقام و جايى كه در آن سكونت مىكنند . وطنى ( vatani ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به وطن . وطوءة ( votu'at ) ا . ع . پا سپردگى . وطوءة ( votu'at ) م . ع . وطوء وطاءة و وطوءة . ر . وطاءة . وطواط ( vatv t ) ا . ع . خفاش و شبپره . و پرستو و خطاف . و نوعى از پرستو كوهى . ج : وطاوط و وطاويط . و مرد ضعيف جبان و ترسو . و مرد پر حرف و پرگوى . و مردى كه آواز آن مانند گنجشك باشد . و غوك . و مردى كه تند و جلد حرف زند . و مرد صياح . و وطواط البحر : ماهى پرنده . المثل : ابصر فى الليل من الوطواط : يعنى در شب از شبپره بيناترست . وطواط ( vatv t ) ا . پ . لقب رشيد الدين محمد بن عبد الجليل البلخى از شعراى معاصر با اتسز پادشاه خوارزم و مصنف كتاب حدايق السحر كه در علم عروض نوشته و نود و هفت سال عمر كرد و در سال 578 هجرى وفات نمود . وطواطة ( vatv tat ) ا . ع زنى كه جلد و تند حرف زند . وطواطى ( vatv tiyy ) ا . ع . مرد پرحرف و پرگوى . وطوطة ( vatvatat ) ا . ع . ضعف و سستى . و جلدى و تندى در سخن گفتن . وطئ ( vati ' ) ص . ع . كوفته و نرم و سپرده زير پاى . و شئ وطئ : چيزى كه پاسپردگى آن آشكار باشد . وطيد ( vatid ) ص . ع . استوار و پابرجاى كرده . و گرانسنگ گردانيده . وطيدة ( vatidat ) ا . ع . واحد وطائد . وطيس ( vatis ) ا . ع . تنور و تنور آهنين . و سختى كار . و الان حمى الوطيس : يعنى الان گرم شد تنور كنايه است از سخت شدن جنك و بالا گرفتن نايره قتال . وطيسة ( vatisat ) ا . ع . سختى كار . وطيئة ( vati'at ) ا . ع . نوعى از طعام كه از شير و خرماى هسته برآورده ترتيب دهند . و نيز كشك شكر آميخته . و جوالى كه در آن گوشت و نان كاواك باشد . وظائف ( vaz 'ef ) ع . ع . وظيفة . وظايف ( vaz yef ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وظيفهها . و اهل وظايف و يا ارباب وظايف : وظيفهداران و ارباب استحقاق . وظب ( vazb ) م . ع . وظبه وظبا ( از باب ضرب ) : سپرد آن را زير پاى . و وظبته النوائب وظبا : پايمال كرد او را نوائب روزگار . وظبة ( vazbat ) ا . ع . فرج ماديان و ساير ستور سم نشكافته وظر ( vazar ) م . ع . وظر وظرا ( از باب سمع ) : فربه گرديد و پر گوشت شد . وظر ( vazer ) ص . ع . پرگوشت و فربه و آنكه ران و شكم وى پر گوشت باشد . وظرة ( vazerat ) ص . ع . مؤنث وظر . وظف ( vazf ) م . ع . وظفه وظفا ( از باب ضرب ) : كوتاه كرد پاى بند وى را و بر وظيف وى زد . و وظف القوم : پيرو آن قوم گرديد . وظف ( vozof ) ع . ج . وظيف . و ج . وظيفة . وظوب ( vozub ) م . ع . وظب عليه وظوبا ( از باب ضرب ) : پيوسته بود بر آن و مداومت ورزيد و لازم گرفت آن را و تيمار آن داشت . وظيف ( vazif ) ا . ع . خردگاه ساق و ذراع اسب و شتر و جز آن . ج : اوظفة و وظف . و مرد قوى و تواناى بر رفتن در زمينهاى سخت و درشت . و جاءت الابل